Boksit (franc. bauxite, prema prvom nalazištu 1821. Les Baux-de-Provence), žutocrvena do crvenosmeđa ruda iz koje se dobiva metal aluminij, koju su istarski čakavci zvali baušȉt (od talijanskog bauscite, službenog naziva za boksit u doba fašizma, kada je izbačen iz uporabe dotadašnji naziv bauxite jer nije bio u skladu s tadašnjom jezičnom politikom).

Boksit je mineral, agregat aluminijskih oksidhidrata: dijaspora i bemita (Al2O3 ∙ H2O) i hidrargilita (Al2O3·3H2O). U toku nastajanja apsorbirao je različite količine oksida željeza (od čega je obojen), kaolina, kremena, manganskih i titanskih spojeva i dr. Nalazi se u vapnencima; kod nas ispunjava kredne i tercijarne ponikve. Razlikuju se lateritni (pretežno u tropima) i kraški boksiti. Kraški boksiti nastali su trošenjem površinskoga pokrivača crvenice (terra rossa) koja je prekrivala karbonatne stijene. U tropskoj i suptropskoj klimi iz crvenice se izluživao silicij, a iz minerala glina nastali su aluminijevi hidroksidi, odnosno boksit, koji je čest u Sredozemlju i na Karibima. Redovito je dosta čvrst, ponekad oolitičan, rjeđe se lako drobi i mrvi. Osim za aluminij (više od 90%), boksit služi i u proizvodnji abraziva, specijalnog cementa, kemijskih i vatrostalnih proizvoda.

U Istri je boksit otkopavan u dolini Mirne kraj Sovinjaka (Minjera) za proizvodnju sumporne kiseline i stipse već od XVI. st., a kao aluminijeva ruda od 1913. (rudnici kraj Rovinja, poslije i Umaga te na Pazinštini i Labinšćini). Eksploatacija je bila posebno intenzivna između dva svjetska rata. Italija je 1938. po iskopanim količinama boksita (383 000 t) bila četvrta u svijetu, a gotovo u cijelosti je iskopan u Istri. Ukupno je 1913.-39. proizvedeno 2 469 402 t boksita, a 1941.-44. 960 000 t. U Rovinju je 1946. osnovano poduzeće Istarski rudnici boksita, koje je 1956. proizvelo 235 000 t, a do kraja 1989. još 6,5 milijuna tona. U Istri je do 1990. (kada je obustavljena eksploatacija) otkopano 11,5 milijuna tona u malim, plitkim ležištima nastalima zapunjavanjem vrtača.

Boksit je veoma rasprostranjen u svijetu; rezerve se procjenjuju na više od 1 milijarde tona. Svjetska proizvodnja (u tisućama tona): 1953. godine bila je 15 280, 1962. - 32 280, 1966. - 41 310, 1973. - 67 400. Proizvodnja rude u Jugoslaviji (u tisućama tona) iznosila je: 1939. - 719, 1949. - 346, 1953. - 462, 1964. - 1293, 1973. - 2167. Do kraja 1990. sveukupno je na hrvatskim područjima iskopano oko 27,7 milijuna tona boksita. Danas postoji industrija aluminija samo u Šibeniku, koja prerađuje kvalitetniji uvezeni boksit.